وبلاگ

شهر تاریخی بیشاپور

شهر تاریخی بیشاپور

شهر تاریخی بیشاپور در فاصله ۲۳ کیلومتری غرب کازرون در حاشیه رودخانه شاپور و در کنار جاده شاهی «روزگار باستان» که از مهم‌ترین راه‌های ارتباطی بوده به دستور شاهپور اول ساسانی دومین پادشاه سلسله ساسانیان احداث گردیده است.
بیشاپور نخستین شهری است که در روزگار باستان دارای تاریخ مکتوب شهرسازی بوده و سنگ نوشته ای به خط پهلوی اشکانی و ساسانی بر روی یکی از دو ستون یادبود بیشاپور که در مرکز شهر واقع شده نگهدارنده این کتیبه‌اند.

این شهر با زیبا ترین و ثروتمندترین شهرهای آن روزگار مانند انطاکیه (زیباترین شهر روم)، رقابت داشته است.
بیشاپور با وسعتی نزدیک به ۲۰۰ هکتار، برخلاف شهر های پارسی که به صورت دایره وار ساخته می شده اند، به شیوه مستطیل شکل و قلعه های مستحکم ساخته و پرداخته شده است و شامل سه بخش می باشد: بخش نخست یا اصلی که توسط یک حصار و دیوار سنگی محصول بوده و بناهای حکومتی و مذهبی همچون تالار تشریفات، کاخ والرین، ایوان و حیاط موزاییک و معبد آناهیتا را شامل می شود.
بخش دوم قسمت حفاظتی و نگهبانی شهر بوده، شامل قلعه ای به نام قلعه دختر است که در طرف شمال شهر بر سینه کوه شاپور قرار گرفته است.
بخش سوم شامل بناهایی چون مدرسه اسلامی دوره آل بویه، مسجد جامع، حمام های بیشاپور و بنای یادبود یا ستون های یادبود است.

در این تاریخ که با سال ۲۶۶ میلادی تطبیق داده شده است، ساسانیان را مبتکر اصول شهرسازی و معماری معرفی کرده است. موسس این سلسله اردشیر بابکان (242-224) پس از کسب قدرت پایتخت را از شهر مذهبی آبا و اجدادی خود (استخر) به تیسفون منتقل کرد و در کنار آن شهر جدیدی به نام (به اردشیر) ساخت.
شاپور(272-241) پسر اردشیر هم اقدام به ساختن مقرر دیگری نمود که به تأسی از پدر خود به آن نام بیشاپور نهاد. بنابراین وجه تسمیه بیشاپور در ردیف نام شهر هایی است که پادشاهان ساسانی برای شهرهای جالب ‌توجه که سازنده و هم نام آنها بوده اطلاق می کردند مانند: به اردشیر، به قباد، به خسرو و به شاپور. نام بیشاپور به خط پهلوی به طور اختصار در بیش یا به طور کامل، (وه شاهپور) بر روی بعضی از سکه های دوره ساسانی ضرب شده و این نام تا صدر اسلام تا سال ۸۴ هجری به خط پهلوی و از آن پس به خط کوفی (بیشاپور) ضرب شده است.
در حال حاضر تنها حدود سه درصد از کل شهر توسط کاوش‌های باستان شناسان از زیر خاک بیرون کشیده شده است.